"TUYẾN ĐẦU THẦM LẶNG" TRONG PHÒNG, CHỐNG MUA BÁN NGƯỜI

Mua bán người là loại tội phạm đặc biệt nguy hiểm, xâm phạm nghiêm trọng quyền con người, để lại những tổn thương nặng nề về thể chất, tinh thần và cuộc sống của nạn nhân. Phòng, chống mua bán người không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng chức năng mà cần sự chung tay của toàn xã hội. Trong đó, ngành y tế là "tuyến đầu thầm lặng", góp phần phát hiện, bảo vệ và hỗ trợ nạn nhân ngay từ những thời điểm đầu tiên.

Bệnh viện là nơi cần đặc biệt cảnh giác với tội phạm mua bán người

Tại Bệnh viện Phục hồi chức năng - Điều trị bệnh nghề nghiệp, mỗi ngày tiếp nhận hàng trăm lượt người bệnh thuộc nhiều nhóm đối tượng khác nhau, đặc biệt là người cao tuổi, người khuyết tật, người lao động, người bệnh điều trị dài ngày và những trường hợp có hoàn cảnh khó khăn có nguy cơ bị đối tượng xấu lợi dụng nếu thiếu cảnh giác.

Đối với nạn nhân của hành vi mua bán người hoặc bóc lột sức lao động, bệnh viện có thể là nơi đầu tiên họ tìm đến sau khi được giải cứu hoặc tự thoát khỏi hoàn cảnh nguy hiểm. Vì vậy, bên cạnh nhiệm vụ khám, chữa bệnh, bác sĩ, điều dưỡng, nhân viên tiếp đón và nhân viên công tác xã hội sẽ là "mắt xích cảnh giác", góp phần nhận diện sớm các dấu hiệu nghi vấn để kịp thời hỗ trợ và bảo vệ người bệnh.

Nhân viên y tế được hướng dẫn luôn nâng cao nhận thức trong việc phát hiện những biểu hiện bất thường như: người bệnh có chấn thương không rõ nguyên nhân, dấu hiệu bị bạo hành kéo dài, tâm lý hoảng loạn, luôn bị người đi cùng kiểm soát, không thể tự trả lời câu hỏi hoặc không có giấy tờ tùy thân. Quan sát, khai thác thông tin một cách tinh tế, tôn trọng quyền riêng tư và bảo đảm tính bảo mật rất quan trọng trong quá trình sàng lọc, hỗ trợ nạn nhân.

Ngay sau khi tiếp nhận, người bệnh được ưu tiên cấp cứu, điều trị và chăm sóc kịp thời. Đồng thời, Phòng Công tác xã hội sẽ hỗ trợ tâm lý, tư vấn các chính sách hỗ trợ cần thiết, bảo đảm quyền riêng tư và phối hợp với các cơ quan chức năng theo đúng quy định của pháp luật nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp và sự an toàn của nạn nhân.

Chung tay phòng ngừa từ những hành động nhỏ

Môi trường bệnh viện luôn có đông người ra vào, trong đó có nhiều bệnh nhân và thân nhân đang gặp khó khăn về sức khỏe, tâm lý hoặc tài chính. Chính sự yếu thế này có thể trở thành mục tiêu để các đối tượng phạm tội lợi dụng bằng những lời hứa hẹn kiếm tiền nhanh hoặc các hình thức lừa đảo liên quan đến mua bán người và mua bán mô, bộ phận cơ thể.

Các đối tượng phạm tội ngày càng hoạt động tinh vi. Chúng có thể giả danh người quen, người hỗ trợ, thậm chí mạo danh nhân viên y tế để tiếp cận người bệnh; dụ dỗ bán thận, bán gan với lời hứa nhận được số tiền lớn hoặc lừa đảo "tìm nguồn ghép tạng nhanh" nhằm chiếm đoạt tài sản.

Cần khẳng định rằng, việc mua bán mô, bộ phận cơ thể người dưới mọi hình thức đều là hành vi vi phạm pháp luật. Hoạt động hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể chỉ được thực hiện trên cơ sở tự nguyện, nhân đạo, không vì mục đích thương mại và tại các cơ sở y tế đủ điều kiện theo quy định của pháp luật.

Để góp phần phòng, chống mua bán người, mỗi cán bộ y tế hãy nâng cao tinh thần cảnh giác, chủ động phát hiện các dấu hiệu bất thường; bảo mật thông tin người bệnh; tuyên truyền để người bệnh hiểu rõ sự khác biệt giữa hiến tặng nhân đạo và mua bán trái phép mô, bộ phận cơ thể; đồng thời kịp thời báo cáo khi phát hiện trường hợp nghi vấn.

Đối với người bệnh và người nhà, tuyệt đối không tin vào những lời mời gọi "kiếm tiền nhanh" liên quan đến việc bán mô, bộ phận cơ thể; không giao trẻ em, người cao tuổi hoặc người bệnh cho người lạ trông giữ; không cung cấp thông tin cá nhân, hoàn cảnh gia đình cho người không có trách nhiệm; chỉ tiếp nhận thông tin về hiến, ghép mô, bộ phận cơ thể từ bác sĩ và các cơ sở y tế được cấp phép.

Hưởng ứng Ngày Thế giới phòng, chống mua bán người và Ngày toàn dân phòng, chống mua bán người (30/7), Bệnh viện Phục hồi chức năng - Điều trị bệnh nghề nghiệp tiếp tục đẩy mạnh công tác truyền thông, nâng cao nhận thức cho cán bộ y tế, người bệnh và cộng đồng; đồng thời tăng cường phối hợp với cơ quan chức năng trong công tác phòng ngừa, phát hiện và hỗ trợ nạn nhân, góp phần xây dựng môi trường khám, chữa bệnh an toàn, nhân văn và chung tay đẩy lùi tội phạm mua bán người.

Khi phát hiện dấu hiệu nghi ngờ liên quan đến mua bán người, thân nhân bệnh nhân hãy báo ngay cho Bộ phận Bảo vệ của bệnh viện hoặc liên hệ Tổng đài Quốc gia bảo vệ trẻ em 111, cơ quan công an nơi gần nhất để được hỗ trợ và xử lý kịp thời.