NHỮNG ĐIỂM MỚI CỦA LUẬT PHÒNG, CHỐNG MA TÚY

30/10/2026

Ngày 10/12/2025, tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV đã thông qua Luật Phòng, chống ma túy số 120/2025/QH15 năm 2025. Luật gồm 8 chương, 56 điều; trong đó, bổ sung mới 11 điều, sửa đổi, bổ sung 38 điều, bãi bỏ 10 điều và giữ nguyên 7 điều. Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026.

Những quy định mới này hướng đến hoàn thiện cơ chế quản lý, nâng cao hiệu quả phòng, chống ma túy, đồng thời tăng cường công tác hỗ trợ người sử dụng trái phép chất ma túy và người nghiện ma túy.

Dưới đây là một số nội dung đáng chú ý.

1. Bổ sung biện pháp giám sát điện tử

(Căn cứ: Điều 12.)

Luật quy định bổ sung biện pháp giám sát điện tử đối với ba nhóm đối tượng: người đang cai nghiện ma túy tự nguyện tại gia đình, cộng đồng; người đang điều trị nghiện bằng thuốc thay thế; người đang bị quản lý sau cai nghiện ma túy.

Trưởng Công an cấp xã có thẩm quyền áp dụng biện pháp giám sát điện tử. Người bị giám sát có trách nhiệm chấp hành quyết định, không tự ý tháo gỡ, phá hủy hoặc tác động làm rối loạn hoạt động của thiết bị; đồng thời phải thông báo ngay cho Công an cấp xã khi phát hiện thiết bị bị hư hỏng.

2. Quy định cụ thể việc quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy

(Căn cứ: Điều 23, Điều 24, Điều 25, Điều 26 và Điều 27.)

Luật quy định thời hạn quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy là 01 năm kể từ ngày ra quyết định quản lý. Đây là biện pháp phòng ngừa, không phải biện pháp xử lý hành chính.

Đáng chú ý, theo khoản 4 Điều 24, Trưởng Công an cấp xã có trách nhiệm ra quyết định và tổ chức quản lý trong thời hạn 24 giờ kể từ khi nhận được kết quả xét nghiệm dương tính với chất ma túy của người cư trú tại địa phương. Luật cũng quy định trách nhiệm của người được quản lý, gia đình và các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan; việc lập danh sách, chuyển thông tin khi thay đổi nơi cư trú và các trường hợp tạm đình chỉ hoặc dừng quản lý.

Bên cạnh đó, Điều 23 quy định các trường hợp xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể và việc áp giải theo thủ tục hành chính khi người bị yêu cầu xét nghiệm không chấp hành theo quy định.

3. Quy định cụ thể thời hạn và quy trình cai nghiện ma túy

(Căn cứ: Điều 29.)

Thời hạn cai nghiện ma túy được quy định là 24 tháng đối với người cai nghiện lần đầu và 36 tháng đối với người cai nghiện từ lần thứ hai trở lên.

Quy trình cai nghiện gồm năm giai đoạn: tiếp nhận, phân loại; điều trị cắt cơn, giải độc, rối loạn tâm thần và các bệnh lý khác; giáo dục, tư vấn, phục hồi hành vi, nhân cách; lao động trị liệu, học nghề; chuẩn bị tái hòa nhập cộng đồng.

Quy định này thể hiện cách tiếp cận toàn diện, không chỉ tập trung vào điều trị mà còn chú trọng phục hồi, trang bị kỹ năng và chuẩn bị điều kiện để người cai nghiện trở lại cuộc sống cộng đồng.

4. Quy định các hình thức cai nghiện tự nguyện

(Căn cứ: Điều 28, Điều 30, Điều 32, Điều 33 và Điều 34.)

Luật quy định các hình thức cai nghiện tự nguyện tại gia đình, cộng đồng; tại cơ sở cai nghiện ma túy công lập và tại cơ sở cai nghiện ma túy tư nhân.

Đáng chú ý, điểm d khoản 1 Điều 30 quy định hình thức cai nghiện tự nguyện tại cơ sở cai nghiện ma túy tư nhân, trong đó người cai nghiện thực hiện ít nhất ba giai đoạn đầu của quy trình tại cơ sở; thời hạn và các giai đoạn còn lại tiếp tục được thực hiện tại gia đình, cộng đồng theo quy định.

Điều 3 khoản 7 cũng quy định chính sách bảo đảm kinh phí cai nghiện tại cơ sở cai nghiện ma túy công lập, trường giáo dưỡng và hỗ trợ kinh phí cai nghiện ngoài công lập. Việc hỗ trợ cụ thể được thực hiện theo quy định pháp luật có liên quan.

5. Điều chỉnh quy định về cai nghiện ma túy bắt buộc

(Căn cứ: Điều 35, Điều 36, Điều 37, Điều 38 và Điều 39; liên quan đến Điều 47.)

Luật quy định các trường hợp áp dụng biện pháp đưa đi cai nghiện bắt buộc bao gồm một số trường hợp không đăng ký, không thực hiện hoặc tự ý chấm dứt cai nghiện tự nguyện; bị phát hiện sử dụng trái phép chất ma túy trong thời gian cai nghiện tự nguyện; hoặc thuộc các trường hợp vi phạm được quy định tại Điều 47.

Đối với người nghiện ma túy từ đủ 18 tuổi trở lên, Tòa án nhân dân khu vực quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa đi cai nghiện bắt buộc do Tòa án nhân dân khu vực quyết định theo quy định tại Điều 35. Đối với người từ đủ 12 tuổi đến dưới 18 tuổi, việc đưa đi cai nghiện bắt buộc được thực hiện theo Điều 36, do Tòa án nhân dân khu vực quyết định theo thủ tục riêng và không phải là biện pháp xử lý hành chính.

Điều 39 quy định các trường hợp hoãn, miễn hoặc tạm đình chỉ chấp hành quyết định. Các trường hợp cụ thể cần được xác định theo đúng điều kiện và thủ tục của từng khoản luật định.

6. Quy định cụ thể việc quản lý, hỗ trợ sau cai nghiện

(Căn cứ: Điều 12 và Điều 42.)

Theo Điều 42, thời hạn quản lý sau cai nghiện được xác định theo từng nhóm:

- 01 năm đối với người đã hoàn thành cai nghiện tự nguyện, hoàn thành điều trị nghiện bằng thuốc thay thế và người từ đủ 12 tuổi đến dưới 18 tuổi đã chấp hành xong quyết định đưa đi cai nghiện bắt buộc.

- 02 năm đối với người đã chấp hành xong quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa đi cai nghiện bắt buộc.

Nội dung quản lý bao gồm tư vấn, giúp đỡ, phòng ngừa tái nghiện; quản lý cư trú; triệu tập; giám sát điện tử; xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể và phòng ngừa hành vi gây mất an ninh, trật tự.

Bên cạnh công tác quản lý, Luật quy định hỗ trợ xã hội trong thời gian quản lý sau cai nghiện, gồm hỗ trợ học văn hóa đối với người từ đủ 12 tuổi đến dưới 18 tuổi; hỗ trợ học nghề, vay vốn, tìm việc làm và tham gia các hoạt động xã hội để hòa nhập cộng đồng.

7. Làm rõ trách nhiệm của gia đình, cơ sở giáo dục và các tổ chức

(Căn cứ: Điều 5 khoản 11, Điều 6, Điều 8, Điều 9, Điều 10 và Điều 26.)

Luật quy định trách nhiệm của cá nhân, gia đình và cộng đồng trong tuyên truyền, giáo dục về tác hại của ma túy; phối hợp với cơ quan chức năng trong quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy; hỗ trợ cai nghiện và giúp đỡ người sau cai nghiện hòa nhập cộng đồng.

Cơ sở giáo dục có trách nhiệm tổ chức chương trình giáo dục phòng, chống ma túy, phối hợp với gia đình và cơ quan có thẩm quyền; phối hợp tổ chức xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể khi cần thiết theo quy định. Cơ quan báo chí, truyền thông có trách nhiệm phối hợp tuyên truyền chủ trương, chính sách và pháp luật về phòng, chống ma túy.

Đáng chú ý, khoản 11 Điều 5 nghiêm cấm hành vi kỳ thị người sử dụng trái phép chất ma túy, người cai nghiện và người sau cai nghiện. Quy định này nhấn mạnh yêu cầu kết hợp quản lý với giáo dục, hỗ trợ và tạo điều kiện tái hòa nhập cộng đồng.

(Tìm hiểu chi tiết các điều Luật tại: https://luatvietnam.vn/an-ninh-trat-tu/luat-phong-chong-ma-tuy-2025-so-120-2025-qh15-422329-d1.html)

BV PHCN - ĐTBNN

BV PHCN - ĐTBNN