TỪ VỆT DA ĐỎ “NHỎ NHƯ NGÓN TAY” ĐẾN TỔN THƯƠNG “TO NHƯ MIỆNG CHÉN”: CẢNH BÁO TÌNH TRẠNG LOÉT TÌ ĐÈ Ở NGƯỜI BỆNH NẰM LÂU

Người bệnh là cụ T.T.M.Đ. (73 tuổi) ngụ Bến Bình Đông, Phường Phú Định, TP.HCM, có tiền sử Alzheimer nhiều năm kèm suy giảm khả năng vận động. Trước khi nhập viện, người bệnh ăn uống kém, thể trạng suy kiệt và đã nằm một chỗ trong thời gian dài.

TỔN THƯƠNG DIỄN TIẾN NẶNG CHỈ TRONG VÀI NGÀY

Trong quá trình chăm sóc, gia đình phát hiện vùng da gần xương cùng cụt của người bệnh xuất hiện một tổn thương nhỏ như đầu ngón tay út. Sau đó, vùng tổn thương khô và chuyển màu sẫm khiến gia đình nghĩ rằng vết thương đang lành.

Tuy nhiên, chỉ trong vòng 3-4 ngày, tổn thương bắt đầu lan rộng, xuất hiện dịch và mùi hôi dù gia đình có nhờ dịch vụ bên ngoài đến rửa và chăm sóc vết thương cho cụ. Thấy tình hình không ổn, gia đình đưa cụ vào Bệnh viện Phục hồi chức năng - Điều trị bệnh nghề nghiệp. Tại đây, các bác sĩ đã thăm khám và nhận định, cụ bị loét vùng mông độ 4 do tì đè. Tổn thương đã có tình trạng hoại tử mô, tạo khuyết hổng rộng và sâu, độ sâu khoảng 10cm, gần chạm đến xương.

Theo TS.BS Nguyễn Văn Thanh – Trưởng khoa Phẫu thuật – Tạo hình Thẩm mỹ, Bệnh viện Phục hồi chức năng - Điều trị Bệnh nghề nghiệp, một trong những đặc điểm đáng lưu ý của loét tì đè ở người bệnh nằm lâu chính là tổn thương có thể diễn tiến sâu bên dưới mô, trong khi biểu hiện bên ngoài ban đầu không tương xứng với mức độ tổn thương thực tế. Trường hợp ca bệnh trên là một ví dụ. 

🏥 PHỐI HỢP ĐA CHUYÊN KHOA VÀ ÁP DỤNG KỸ THUẬT CAO ĐỂ ĐIỀU TRỊ CA BỆNH

Khi được tiếp nhận tại khoa Phẫu thuật – Tạo hình Thẩm mỹ, người bệnh không chỉ tổn thương loét tì đè hoại tử sâu mà còn trong tình trạng tổng trạng suy yếu, kèm nhiều vấn đề sức khỏe cần được kiểm soát như hô hấp, nhịp tim, huyết áp và đường huyết.

Với tình trạng này, việc xử trí không thể chỉ tập trung vào vết thương mà cần đánh giá và ổn định toàn trạng trước khi tiến hành phẫu thuật.

TS.BS Nguyễn Văn Thanh – Trưởng khoa Phẫu thuật – Tạo hình Thẩm mỹ cho biết: “Người bệnh được theo dõi, điều trị và phối hợp nhiều chuyên khoa, bao gồm nội khoa, tim mạch, hô hấp và dinh dưỡng cũng như Vật lý trị liệu – Phục hồi chức năng nhằm kiểm soát các bệnh lý đi kèm, cải thiện thể trạng và chuẩn bị điều kiện an toàn trước khi được can thiệp ngoại khoa”.

Sau khi kiểm soát các bệnh nền ổn định và nâng đỡ thể trạng, người bệnh đã được các bác sĩ tiến hành cắt lọc mô hoại tử, dẫn lưu dịch tiết, chống phù nề và nhiễm khuẩn bằng kỹ thuật hút áp lực âm (VAC), chiếu tia Plasma để diệt khuẩn và kích thích mô hạt phát triển nhanh, đồng thời thực hiện phẫu thuật xoay vạt da nhánh xuyên kích thước lớn (8x15cm) và xoay 1 góc 135 độ để che phủ hết vùng khuyết hổng đã được làm sạch. Tiếp tục thực hiện VAC sau mổ để tăng cường tưới máu vạt da và giảm đọng dịch. Sau một tháng điều trị tích cực, tổng lực với nhiều kỹ thuật tiên tiến phối hợp, chỗ tổn thương phục hồi tốt, vạt da che phủ đã liền lại.

❤️ MỘT VẾT THƯƠNG NHỎ KHÔNG NÊN BỊ XEM NHẸ

Ca bệnh là lời nhắc nhở rằng, ở người bệnh cao tuổi, suy giảm vận động và nằm lâu, một tổn thương nhỏ trên da cũng có thể là khởi đầu của một quá trình loét tì đè tiến triển nhanh, sâu và phức tạp.

Phát hiện sớm, chăm sóc đúng cách, kiểm soát tốt bệnh lý đi kèm và lựa chọn phương pháp can thiệp phù hợp có ý nghĩa quan trọng trong việc hạn chế biến chứng và cải thiện kết quả điều trị.

Bệnh viện Phục hồi chức năng – Điều trị bệnh nghề nghiệp tiếp tục điều trị toàn diện cho người bệnh, kết hợp giữa điều trị bệnh lý, chăm sóc vết thương, dinh dưỡng, kiểm soát bệnh nền và phục hồi chức năng, hướng đến mục tiêu an toàn – hiệu quả – phù hợp với từng người bệnh.

TS.BS Nguyễn Văn Thanh cho biết thêm: Đối với người bệnh cao tuổi, hạn chế vận động hoặc nằm lâu, điều trị một vết loét tì đè không chỉ dừng lại ở việc xử lý phần mô tổn thương mà phải đồng thời tiếp tục theo dõi vết thương, kiểm soát bệnh nền, dinh dưỡng, thay đổi tư thế thường xuyên và chăm sóc da kỹ lưỡng.

📌 LOÉT TÌ ĐÈ CÓ THỂ PHÒNG NGỪA

Loét tì đè thường xảy ra tại những vùng cơ thể chịu áp lực kéo dài do ít vận động hoặc nằm lâu. Máu không lưu thông được dẫn đến thiếu máu nuôi cục bộ. Nếu không được phát hiện và xử trí sớm, tổn thương có thể tiến triển từ tổn thương da nông đến loét sâu, hoại tử mô, nhiễm trùng và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người bệnh.

Gia đình và người chăm sóc người bệnh nằm lâu cần lưu ý:

🔹 Thường xuyên kiểm tra da, đặc biệt tại các vùng chịu tì đè như vùng cùng cụt, gót chân, hông và các vị trí xương nhô.

🔹 Thay đổi tư thế định kỳ, hạn chế để người bệnh duy trì một tư thế trong thời gian dài.

🔹 Giữ da sạch và khô, đồng thời xử trí sớm các dấu hiệu bất thường trên da.

🔹 Đảm bảo dinh dưỡng phù hợp, đặc biệt ở người bệnh cao tuổi, suy yếu hoặc ăn uống kém.

🔹 Khi xuất hiện vùng da đỏ kéo dài, phồng rộp, trầy xước, loét, chảy dịch, có mùi bất thường hoặc vết thương tiến triển nhanh, cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế để được đánh giá và điều trị kịp thời.