Cụ bà Nguyễn Thị Giỏi (72 tuổi) sống tại quận 8, thành phố Hồ Chí minh bị té khi bước xuống xe buýt và được đưa vào nhập viện trong tình trạng không đi lại được, không cử động được chân trái, cảm giác đau nhiều ở háng trái, đau tăng không giảm. Sau khi thăm khám, bệnh nhân được bác sĩ chẩn đoán gãy cổ xương đùi trái và được chỉ định chụp X Quang để xác định mức độ chấn thương. Hình ảnh chụp X Quang cho thấy bệnh nhân bị gãy cổ xương đùi trái và đây chính là nguyên nhân gây đau vùng háng trái và không di chuyển được.

Bệnh nhân và người nhà được bác sĩ tư vấn mổ thay khớp háng bán phần, vì bệnh nhân đã 72 tuổi nên xương loãng, khó lành. Sau khi bệnh nhân và gia đình đồng ý, bệnh nhân được tư vấn tâm lý và hướng dẫn tập phục hồi chức năng trước mổ bao gồm: tập hít thở, tập mạnh cơ vùng hông - vùng gối cổ chân, hướng dẫn tư thế đúng sau mổ. Ngày 14/02/2020 ca phẫu thuật được thực hiện bởi BS CKII Phan Nhật Khánh và đội ngũ y bác sĩ bệnh viện. Sau khi phẫu thuật và chăm sóc sau mổ 2 ngày tại bệnh viện, bệnh nhân đã tỉnh táo, tiếp xúc tốt, vết mổ hồng khô.

Hình X Quang chấn thương gãy cổ xương đùi

Hình X Quang sau phẫu thuật thay khớp

Sau đó bệnh nhân được hướng dẫn tập vật lý trị liệu dưới sự hướng dẫn chi tiết của các kỹ thuật viên, để thúc đẩy nhanh quá trình phục hồi cho người bệnh. Các bài tập phục hồi chức năng bao gồm: tập phòng ngừa biến chứng do bất động, hướng dẫn bệnh nhân tư thế ngồi dậy, các bài tập chức năng ở tư thế ngồi, tập cho bệnh nhân từ ngồi sang đứng, chịu sức trên chân đã mổ, đi lại với khung tập đi, đi lại độc lập.

Hình bệnh nhân được hướng dẫn tập vật lý trị liệu

BS CKII Phan Nhật Khánh, người trực tiếp thực hiện ca mổ chia sẻ: trường hợp bà Giỏi là điển hình cho nhiều ca bệnh gãy xương ở người lớn tuổi. Do người già mật độ xương suy giảm, xương giòn và yếu nên chỉ cần một chấn thương nhẹ cũng có thể gây ra tình trạng rạn, gãy xương. Đối với xương chi dưới, tình trạng gãy cổ xương đùi là thường gặp nhất. Bởi vì cổ xương đùi chịu một lực tải rất lớn từ cơ thể, cấu trúc giải phẫu có một điểm là tam giác Ward, đây là điểm yếu nhất của cổ xương đùi nên hay bị gãy vị trí này. Khi bị gãy cổ xương đùi, bệnh nhân sẽ thấy đau vùng khớp háng và vùng bẹn (vùng nối giữa bụng và đùi) và kèm theo các triệu chứng như không thể cử động chân của vùng gãy, vận động lên không được tự nhiên hoặc bệnh nhân không chịu lực phần chân đau được. Khi tình huống này xảy ra, người nhà bệnh nhân cần giữ cho phần xương gãy bất động bằng cách cố định chân gãy bằng nẹp. Chân và đầu gối duỗi thẳng, tránh xoay bàn chân và đưa đến bệnh viện sớm nhất. Bác sĩ sẽ căn cứ theo tình trạng sức khỏe của người bệnh, thời gian gãy xương, chất lượng xương và kiểu gãy để tư vấn phương pháp điều trị tối ưu nhất. Kỹ thuật thay khớp háng là một phương pháp bao gồm kỹ thuật thay khớp háng toàn phần (thay chỏm xương đùi và ổ cối của xương chậu) hay thay khớp háng bán phần (chỉ thay chỏm xương đùi). Phẫu thuật thay khớp háng là một thành công của y học hiện đại. Khớp háng nhân tạo được tổng hợp từ hợp kim Titanium, nhựa tổng hợp cao cấp. Những chất liệu để làm khớp háng nhân tạo này có sự tương thích sinh học với cơ thể rất tốt, kèm theo độ bền rất cao, có khả năng chống mài mòn. Thay khớp háng nhân tạo giúp cải thiện khả năng đi lại và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh. Tuy nhiên, đây vẫn là một phẫu thuật phức tạp, cần thực hiện bởi các bác sĩ chuyên khoa Chấn thương - Chỉnh hình.

Hình BS CKII Phan Nhật Khánh – Chuyên khoa Chấn thương Chỉnh hình –

Trưởng phòng Kế hoạch tổng hợp – Bệnh viện PHCN - ĐTBNN

Từ nhiều năm qua, Khoa Ngoại chỉnh hình – Bệnh viện Phục hồi chức năng đã triển khai và phẫu thuật thành công cho nhiều trường hợp từ chấn thương thông thường, chấn thương có tổn thương phức tạp về phần mềm, xương, khớp đến các kỹ thuật chuyên sâu như phẫu thuật thay thế khớp.