Điều trị bệnh việm loét dạ dày tá tràng

Tuy đây là căn bệnh do nhiều nguyên nhân gây ra nhưng việc điều trị bệnh lý này bằng các loại thuốc tây đang không đạt được hiệu quả như mong muốn mà còn để lại các biến chứng, tác dụng phụ, tốn kém tiền bạc cũng như thời gian. Chính điều này đã làm nhiều người tìm tới những bài thuốc trị viêm dạ dày từ tự nhiên với mong muốn bài thuốc có hiệu quả điều trị, an toàn cho sức khỏe, chi phí hợp lý, dễ áp dụng trong cuộc sống. Với kinh nghiệm của cha ông, một số cây thuốc được lựa chọn điều trị bệnh này một cách hiệu quả nhất. Vì vậy hôm nay tôi xin bàn về cách điều trị Viêm loét dạ dày tá tràng bằng y học cổ truyền.

I. NGUYÊN NHÂN:

Bệnh loét dạ dày tá tràng với biểu hiện lâm sàng là đau vùng thượng vị cùng với một số rối loạn tiêu hóa được xếp vào bệnh lý của Tỳ Vị với bệnh danh là Vị Quản Thống mà nguyên nhân có thể là

- Những căng thẳng tâm lý kéo dài như giận dữ, uất ức khiến cho chức năng sơ tiết của tạng Can Mộc bị ảnh hưởng từ đó cản trở tới chức năng Giáng nạp thuỷ cốc.

- Những căng thẳng tâm lý kéo dài như lo nghĩ , toan tính quá mức cũng như việc ăn uống đói no thất thường sẽ tác động xấu tới chức năng kiện vận của Tạng Tỳ và ảnh hưởng xấu tới chức năng Giáng nạp thủy cốc của Vị.

Trên cơ sở đó, thời tiết lạnh hoặc thức ăn sống lạnh mà YHCT gọi là Hàn Tà sẽ là yếu tố làm khởi phát cơn đau. Trong giai đoạn đầu, chứng Vị Quản Thống thường biểu hiện thể Khí uất (trệ), Hoả uất hoặc Huyết ứ, nhưng về sau do khí suy huyết kém chứng Vị Quản Thống sẽ diễn tiến theo thể Tỳ Vị hư hàn

II. THỂ LÂM SÀNG:

Chứng Vị quản thống được chia làm 4 thể lâm sàng sau đây :

1. Khí uất (trệ) :

Với triệu chứng đau thượng vị từng cơn lan ra 2 bên hông sườn kèm ợ hơi, ợ chua, táo bón. Yếu tố khởi phát cơn đau thường là nóng giận, cáu gắt. Tính tình hay gắt gỏng, rìa lưỡi đỏ, rêu vàng nhày, mạch huyền hữu lực.

2. Hoả uất :

Với tính chất đau dữ dội, nóng rát vùng thượng vị, nôn mửa ra thức ăn chua đắng, hơi thở hôi , miệng đắng, lưỡi đỏ sẫm, mạch hồng sác.

3. Huyết ứ :

Đau khu trú ở vùng thượng vị cảm giác châm chích, chất lưỡi đỏ tím hoặc có điểm huyết ứ, mạch hoạt . Nặng hơn thì đi cầu phân đen hoặc nôn ra máu bầm

4. Tỳ vị hư hàn :

Hay gặp ở loét dạ dày tá tràng mạn tính, tái phát nhiều lần hoặc ở người già với triệu chứng đau vùng thượng vị mang tính chất âm ỉ liên tục hoặc cảm giác đầy trướng bụng sau khi ăn. Yếu tố khởi phát thường là mùa lạnh hoặc thức ăn tanh lạnh làm đau tăng. Triệu chứng đi kèm là chán ăn, buồn nôn, phân có lúc lỏng, sệt, nhày nhớt, lưỡi nhợt bệu, rêu trắng dày nhớt, mạch nhu hoãn vô lực.

III. ĐIỀU TRỊ: Hướng điều trị thường tập trung vào các pháp sau đây :

1. Sơ Can Lý Khí :

Bài thuốc tiêu biểu là Sài hồ sơ can - Tiêu dao gia uất kim - Điều hòa can tỳ - Hương cúc bồ đề nghệ với mục đích an thần, chống co thắt, cơ trơn tiêu hoá và chống tiết HCl dịch vị hoặc trung hoà acid.

Bi thuốc cĩ cc vị thuốc sau: Si hồ, Bạch thược, Phục linh, Đương quy, Bạch truật, Sinh cam thảo.

Ngày uống 1 thang

Nếu bệnh nhân lo lắng, gắt gỏng nên bội thêm Sài hồ - Phục linh hoặc gia thêm Toan táo nhân sao đen 10g.

Nếu cơn đau mang tính chất quặn thắt kéo dài, nên bội thêm Bạch thược - Cam thảo .

Nếu có triệu chứng lợm giọng, buồn nôn bội thêm Bạch truật

Nếu có cảm giác nóng rát, cồn cào bội thêm Đương quy, gia Đại táo 3 quả bỏ Uất kim

Hoặc dng bi: Hương phụ, Cc tần, Xương bồ, M đề, Nghệ vng.

Ngày uống 2 thang

Nếu bệnh nhân đau nhiều thêm Hương phụ 16g.

Nếu đau kèm theo cảm giác nóng rát thì Mã đề 20g

Nếu có cảm giác đầy chướng, ợ hơi, ợ chua thêm Xương bồ 12g

Và châm tả những huyệt sau : Trung quản - Lãi câu - Hành gian - Thái xung - Thần môn

Dưỡng sinh : Phương pháp phình thót bụng 

2. Thanh hỏa trừ uất :

Bài thuốc tiêu biểu là bài Hương cúc bồ đề nghệ hoặc Hóa can tiền hợp với Tả kim hoàn - Thanh cao ẩm với mục đích chống co thắt, chống tiết HCl, kháng sinh. kháng viêm bằng cơ chế liền thành mạch hoặc cơ chế Leucotrien. Cụ thể trong chứng Vị quản thống thể Hoả uất có thể dùng bài Hương cúc bồ đề nghệ nhưng tăng liều Mã đề 20g hoặc gia thêm gia thêm Bối mẫu 16g, Nhân trần 20g, Chi tử 12g, Bồ công anh 20g

Và châm tả những huyệt như : Nội đình, Hợp cốc, Nội quan. 

3. Hoạt huyết Tiêu ứ Chỉ huyết :

Với mục đích chống xung huyết và cầm máu ngoài tác dụng chống co thắt và chống tiết HCl dạ dày . Bài thuốc tiêu biểu là bài Hương cúc bồ đề nghệ hoặc Tiêu dao gia uất kim hoặc Tứ vật đào hồng.Tất cả gia Cỏ mực, Trắc Bá Diệp sao đen.

Cụ thể trong chứng Vị quản thống thể Huyết ứ, nên dùng bài Tiêu dao gia uất kim hoặc Hương cúc bồ đề nghệ nhưng tăng liều Uất kim hoặc Khương hoàn 12g, Cỏ mực (sao đen) 12g, Trắc Bá Diệp(sao đen) 12g.

Về phương huyệt nên châm tả Thái xung - Huyết hải - Hợp cốc. Nếu bệnh nhân xuất huyết tiêu hóa có kèm rối loạn huyết động học nên xử trí cấp cứu bằng YHHĐ. 

4. On trung kiện tỳ :

Bài thuốc tiêu biểu là bài Hoàng kỳ kiện trung với mục đích kích thích tiết dịch vị, điều hòa nhu động dạ dày ruột, cải thiện tuần hoàn niêm mạc dạ dày và kích thích tổng hợp Glucoprotein và Prosta Glandine E2. I2 .