Viêm màng não do não mô cầu là bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi khuẩn não mô cầu gây ra, có khả năng diễn tiến rất nhanh và đặc biệt nguy hiểm. Bệnh có thể gặp ở mọi người chưa có miễn dịch, nhưng thường gặp hơn ở trẻ dưới 1 tuổi và nhóm thanh thiếu niên. Vi khuẩn lây truyền chủ yếu qua đường hô hấp, khi hít phải các giọt bắn từ dịch tiết mũi, họng của người bệnh hoặc người lành mang trùng trong quá trình tiếp xúc gần (khoảng cách dưới 1 mét) hoặc tiếp xúc kéo dài trên 8 giờ. Lây truyền gián tiếp qua đồ vật rất hiếm gặp. Nguy cơ mắc bệnh tăng cao tại những nơi tập trung đông người như nhà trẻ, trường học, ký túc xá, doanh trại; tại khu vực đang có dịch; hoặc ở người suy giảm miễn dịch, đang mắc nhiễm khuẩn đường hô hấp. Vì vậy, chủ động phòng bệnh vô cùng quan trọng.

Bệnh thường có thời gian ủ bệnh từ 3–5 ngày sau khi tiếp xúc với vi khuẩn. Tuy nhiên, trong một số trường hợp có thể khởi phát sớm sau 2 ngày hoặc kéo dài đến 14 ngày. Các triệu chứng thường xuất hiện đột ngột và tiến triển nhanh, điển hình là sốt cao, đau đầu dữ dội, buồn nôn, nôn, cứng cổ, lú lẫn, lơ mơ và nhạy cảm với ánh sáng (sợ ánh sáng). Một số trường hợp có thể kèm theo tiêu chảy, cáu gắt hoặc xuất hiện tử ban, những nốt đỏ bầm tím lan nhanh trên da, là dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm. Nếu bệnh diễn tiến nặng, người bệnh có thể sốc nhiễm trùng, tổn thương đa cơ quan, hôn mê và tử vong nhanh chóng trong vòng 24 giờ nếu không được phát hiện, cấp cứu và điều trị kịp thời.