Suy dinh dưỡng là một vấn đề nghiêm trọng trong môi trường bệnh viện, đặc biệt là đối với bệnh nhân nội trú. Tình trạng này không chỉ làm tăng nguy cơ nhiễm trùng, biến chứng hậu phẫu và kéo dài thời gian nằm viện, tăng chi phí điều trị mà còn gia tăng tỷ lệ tử vong. Suy dinh dưỡng có thể cản trở quá trình phục hồi. Vì vậy, việc đánh giá và chăm sóc dinh dưỡng rất quan trọng trong điều trị bệnh nhân.

Để cải thiện chất lượng điều trị, Phòng Điều dưỡng phối hợp khoa Dinh Dưỡng - Tiết Chế đã tổ chức buổi Sinh hoạt Chuyên môn về "Đánh giá tình trạng dinh dưỡng của người bệnh" vào ngày 05 và 06/3/2025, dành cho điều dưỡng tại các khoa lâm sàng, khoa cấp cứu và khoa khám bệnh, nhằm nâng cao kỹ năng đánh giá tình trạng dinh dưỡng và lập kế hoạch chăm sóc dinh dưỡng cho bệnh nhân nội trú.

Quy định pháp lý về đánh giá dinh dưỡng trong bệnh viện

Theo các quy định pháp lý hiện hành như Thông tư 18/2020/TT-BYT và Luật Khám chữa bệnh 15/2023/QH15, việc khám, chẩn đoán và theo dõi tình trạng dinh dưỡng của bệnh nhân nội trú là yêu cầu bắt buộc. Điều này có nghĩa là bệnh nhân có nguy cơ suy dinh dưỡng phải được đánh giá và theo dõi thường xuyên để đảm bảo tình trạng dinh dưỡng được kiểm soát chặt chẽ trong suốt quá trình điều trị.

Phương pháp đánh giá tình trạng dinh dưỡng

Quá trình đánh giá dinh dưỡng bắt đầu từ sàng lọc dinh dưỡng trong 24 giờ đầu nhập viện. Đây là bước đầu tiên quan trọng trong việc phát hiện sớm nguy cơ suy dinh dưỡng. Sau khi hoàn thành sàng lọc, các chỉ số dinh dưỡng cơ bản như BMI, vòng cánh tay (MUAC), chiều cao, cân nặng sẽ được đo lường. Các yếu tố này kết hợp với khám lâm sàng giúp xác định chính xác tình trạng dinh dưỡng của bệnh nhân.

Việc theo dõi và điều chỉnh chế độ dinh dưỡng phải phù hợp với tình trạng bệnh lý của bệnh nhân và tiến triển của bệnh. Ngoài ra, lập kế hoạch dinh dưỡng sau khi bệnh nhân xuất viện cũng là yếu tố quan trọng, giúp duy trì và cải thiện tình trạng dinh dưỡng của bệnh nhân, giảm nguy cơ tái nhập viện.

Các phương pháp và công cụ đánh giá dinh dưỡng

Để đánh giá chính xác tình trạng dinh dưỡng của bệnh nhân, các phương pháp bao gồm:

1. Tiền sử bệnh nhân: Cần ghi nhận các yếu tố như sụt cân, chế độ ăn uống, triệu chứng tiêu hóa, khả năng nhai nuốt.
2. Khám lâm sàng: Đánh giá tình trạng da, niêm mạc, phù, teo cơ và các dấu hiệu thiếu hụt vi chất.
3. Chỉ số nhân trắc: Đo BMI, vòng cánh tay (MUAC), chiều cao và cân nặng giúp đánh giá tổng thể tình trạng dinh dưỡng.
4. Xét nghiệm sinh hóa: Các chỉ số như albumin, hemoglobin, glucose và protein tổng số cung cấp thông tin chi tiết về tình trạng dinh dưỡng.

Ths.BS. Đoàn Duy Tân, khoa Dinh Dưỡng - Tiết Chế đã chia sẻ một trường hợp điển hình. Bệnh nhân nam, 52 tuổi, hậu phẫu cắt ruột non và đặt hậu môn nhân tạo, có tiền sử tiểu đường type 2. Bệnh nhân này có tình trạng dinh dưỡng rất kém với chỉ số BMI chỉ đạt 15.5, mất khối cơ và sụt cân 12.5% trong vòng 1 tháng. Mặc dù đã áp dụng chế độ dinh dưỡng bổ sung qua miệng và tĩnh mạch đạt 1100 kcal/ngày, nhưng tình trạng suy dinh dưỡng của bệnh nhân vẫn nghiêm trọng và cần được can thiệp kịp thời.

Trường hợp này minh họa rõ tầm quan trọng của việc đánh giá dinh dưỡng liên tục và kịp thời can thiệp để ngăn ngừa những tác động tiêu cực của suy dinh dưỡng đến quá trình điều trị và phục hồi của bệnh nhân.

Suy dinh dưỡng là một vấn đề không thể xem nhẹ trong điều trị bệnh nhân nội trú. Việc đánh giá chính xác tình trạng dinh dưỡng và áp dụng các biện pháp chăm sóc dinh dưỡng phù hợp không chỉ giúp cải thiện kết quả điều trị mà còn góp phần giảm thiểu các biến chứng, rút ngắn thời gian nằm viện và giảm chi phí điều trị. Đảm bảo dinh dưỡng đầy đủ và hợp lý cho bệnh nhân phải trở thành một phần quan trọng trong kế hoạch điều trị tổng thể.