Hưởng ứng Tháng hành động quốc gia về Dân số (tháng 12) và Ngày Dân số Việt Nam 26.12, với chủ đề “Đầu tư cho công tác dân số là đầu tư cho phát triển bền vững”. Thông điệp nhấn mạnh yêu cầu nâng cao chất lượng dân số, đặc biệt ở nhóm vị thành niên và thanh niên, lực lượng sẽ quyết định cơ cấu dân số và chất lượng nguồn nhân lực.

Muốn đầu tư dân số hiệu quả, trước hết phải hiểu đúng nhu cầu của nhóm trẻ, với nhiều biến đổi về thể chất, tâm lý và hành vi. Đây cũng là giai đoạn các nguy cơ liên quan sức khỏe sinh sản gia tăng rõ rệt, đòi hỏi sự quan tâm đúng mức từ gia đình, nhà trường và xã hội.

Vị thành niên (10 – 16 tuổi), thanh niên (16 – 24 tuổi) thường thiếu kiến thức, kỹ năng và môi trường hỗ trợ về sức khỏe sinh sản. Điều này khiến không ít bạn trẻ dễ mắc sai lầm khi quan hệ tình dục không an toàn, dẫn đến mang thai ngoài ý muốn, phá thai không an toàn hoặc mắc bệnh lây truyền qua đường tình dục, trong đó có HIV. Gốc rễ của tình trạng này là khoảng trống kiến thức, kỹ năng sống và tiếp cận dịch vụ thân thiện.

Đáng lo ngại, mang thai tuổi vị thành niên làm tăng nguy cơ sảy thai, sinh non, thiếu máu, thai kém phát triển và tử vong mẹ. Trẻ sinh ra từ các bà mẹ quá trẻ cũng có tỷ lệ bệnh tật và tử vong cao hơn. Bên cạnh sức khỏe thể chất, áp lực tâm lý xã hội có thể khiến các em rơi vào khủng hoảng, ảnh hưởng lâu dài đến tương lai học tập và phát triển. Do đó, phòng ngừa mang thai sớm là ưu tiên chiến lược trong chính sách dân số.

Phải làm sao để vị thành niên và thanh niên được sống trong môi trường an toàn, phát triển khỏe mạnh. Đáp ứng đúng nhu cầu này sẽ giảm gánh nặng bệnh tật và áp lực xã hội trong tương lai, đồng thời tạo nền tảng cho một thế hệ trẻ tự tin và có trách nhiệm.

Để phòng ngừa rủi ro, giới trẻ cần được tiếp cận biện pháp tránh thai an toàn như bao cao su hoặc thuốc tránh thai hằng ngày. Bên cạnh đó, giáo dục kỹ năng sống, kỹ năng từ chối, kỹ năng ra quyết định, kỹ năng thương thuyết cần được tích hợp thường xuyên. Vì đây là yếu tố trực tiếp giúp các em tránh tình huống nguy cơ.

Trong chăm sóc sức khỏe sinh sản, nữ giới cần vệ sinh vùng kín đúng cách, đặc biệt trong kỳ kinh nguyệt, và bổ sung sắt đầy đủ. Nam giới cần mặc trang phục thoáng, phát hiện sớm bất thường như hẹp bao quy đầu, tinh hoàn ẩn hoặc lỗ tiểu đóng thấp để được tư vấn kịp thời.

Tại TP.HCM, hệ thống dịch vụ tư vấn và chăm sóc sức khỏe sinh sản cho thanh thiếu niên ngày càng được mở rộng, cung cấp dịch vụ thân thiện, hỗ trợ kịp thời cho người trẻ.

Công tác dân số là nhiệm vụ liên ngành, cần sự tham gia của gia đình, nhà trường, chính quyền và cộng đồng. Đầu tư cho sức khỏe sinh sản vị thành niên và thanh niên chính là đầu tư cho chất lượng dân số tương lai, nền tảng của phát triển bền vững. Vì một thế hệ khỏe mạnh hơn!

(Nội dung bài viết được tổng hợp từ tờ rơi “Sức khỏe sinh sản vị thành niên/Thanh niên tại TP.HCM” do Chi cục Dân số – Kế hoạch hóa gia đình TP.HCM phát hành năm 2023.)