Khoa Thận – Thận Nhân Tạo là một đơn vị y tế chuyên thực hiện các kỹ thuật lọc máu, điều trị cho bệnh nhân mắc các bệnh lý liên quan đến thận, rối loạn chức năng thận, hoặc các trường hợp suy thận cấp và mạn tính. Đây là một trong những khoa đặc biệt quan trọng trong các bệnh viện, giúp duy trì sự sống cho bệnh nhân khi thận không thể thực hiện đầy đủ chức năng của mình.

Khoa Lọc Máu của bệnh viện được thành lập vào ngày 01 tháng 12 năm 2023, với đội ngũ nhân sự chuyên nghiệp gồm 25 người, bao gồm bác sĩ, điều dưỡng. Khoa hiện đang sở hữu 23 máy lọc máu phục vụ cho việc điều trị và chăm sóc bệnh nhân suy thận. Khoa đảm nhiệm vai trò chuyên môn trong việc thực hiện các kỹ thuật lọc máu, điều trị các bệnh lý thận và các rối loạn liên quan đến thận. Đặc biệt, bác sĩ chuyên khoa I: Trần Văn Tiến đảm nhận chức vụ Phó Khoa, là người phụ trách chuyên môn của khoa, đảm bảo chất lượng điều trị và công tác quản lý tại khoa.

1. Khái niệm về lọc máu

Lọc máu là một phương pháp điều trị thay thế chức năng thận khi các chức năng lọc chất thải và điều hòa cân bằng chất lỏng, điện giải của thận bị suy giảm hoặc mất hoàn toàn. Phương pháp này giúp loại bỏ các chất độc hại trong cơ thể, duy trì cân bằng điện giải và ổn định huyết áp, từ đó giảm thiểu các biến chứng nguy hiểm đối với người bệnh.

2. Các kỹ thuật lọc máu

Khoa Thận – Thận Nhân Tạo thực hiện chủ yếu ba kỹ thuật lọc máu:

• Lọc máu chu kỳ (Hemodialysis): Đây là phương pháp phổ biến nhất trong điều trị suy thận. Máy lọc máu sẽ thay thế chức năng của thận, làm sạch máu bằng cách loại bỏ các chất thải, nước thừa và cân bằng điện giải trong máu. Bệnh nhân thường phải thực hiện lọc máu định kỳ từ 3 đến 4 lần mỗi tuần.
• Lọc màng bụng (Peritoneal Dialysis): Đây là một phương pháp lọc máu sử dụng màng bụng của bệnh nhân như một bộ lọc tự nhiên. Máu được lọc qua màng bụng, các chất thải và nước thừa được đào thải ra ngoài qua một ống nối từ bụng ra ngoài cơ thể. Phương pháp này có thể thực hiện tại nhà, giúp bệnh nhân linh hoạt hơn trong cuộc sống hàng ngày.

3. Đối tượng điều trị tại Khoa Thận – Thận Nhân Tạo

Khoa Thận – Thận Nhân Tạo chủ yếu điều trị cho các bệnh nhân mắc bệnh thận mạn tính, suy thận cấp, bệnh lý viêm cầu thận, tiểu đường, cao huyết áp, hoặc các bệnh lý tự miễn như lupus ban đỏ hệ thống, viêm thận. Những bệnh nhân này thường không thể tự thải chất độc ra khỏi cơ thể và cần sự can thiệp của lọc máu để duy trì sự sống.

Ngoài ra, khoa cũng tiếp nhận các bệnh nhân có chỉ định lọc máu tạm thời, chẳng hạn như trong các ca ngộ độc thuốc hoặc các bệnh nhân suy thận cấp tính do nhiễm trùng hoặc chấn thương.

4. Quy trình lọc máu tại khoa

Quy trình lọc máu tại khoa diễn ra qua các bước sau:

• Khám và đánh giá: Bệnh nhân sẽ được bác sĩ chuyên khoa thận và lọc máu thăm khám, đánh giá tình trạng sức khỏe và chỉ định phương pháp lọc máu phù hợp.
• Chuẩn bị: Bệnh nhân sẽ được hướng dẫn các bước chuẩn bị trước khi thực hiện lọc máu, bao gồm kiểm tra các chỉ số sinh hóa, huyết học và huyết áp. Trong trường hợp lọc máu chu kỳ, bệnh nhân cần được chuẩn bị các đường truyền máu.
• Tiến hành lọc máu: Quá trình lọc máu được thực hiện bởi các điều dưỡng có chuyên môn cao, với sự giám sát chặt chẽ của bác sĩ. Thời gian lọc máu có thể kéo dài từ 3 đến 5 giờ tùy thuộc vào tình trạng của bệnh nhân.
• Theo dõi sau lọc máu: Sau mỗi buổi lọc máu, bệnh nhân sẽ được theo dõi chặt chẽ về các chỉ số sinh lý, như huyết áp, nhịp tim, mức độ oxy trong máu và phản ứng với thuốc.

5. Lợi ích của lọc máu

Lọc máu không chỉ giúp duy trì sự sống cho bệnh nhân suy thận mà còn giúp cải thiện chất lượng cuộc sống của họ. Bằng cách loại bỏ các chất thải tích tụ trong cơ thể, lọc máu giúp bệnh nhân cảm thấy khỏe hơn, giảm các triệu chứng như mệt mỏi, buồn nôn, chán ăn và khó thở.

Ngoài ra, lọc máu còn giúp kiểm soát huyết áp, ổn định các chỉ số sinh hóa trong cơ thể và giảm nguy cơ bị các biến chứng nghiêm trọng như bệnh tim mạch, viêm nhiễm, xuất huyết hoặc ngộ độc.

6. Đội ngũ chuyên môn tại Khoa Thận – Thận Nhân Tạo

Khoa Thận – Thận Nhân Tạo luôn có một đội ngũ bác sĩ, điều dưỡng viên và kỹ thuật viên chuyên nghiệp, giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực lọc máu và chăm sóc bệnh nhân suy thận. Các bác sĩ tại khoa thường xuyên tham gia các khóa đào tạo chuyên sâu, hội thảo khoa học và cập nhật các phương pháp điều trị tiên tiến nhằm mang lại kết quả điều trị tốt nhất cho bệnh nhân.

Điều dưỡng viên tại khoa cũng đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ bệnh nhân trong suốt quá trình lọc máu, từ việc giải thích quy trình điều trị đến việc chăm sóc bệnh nhân sau khi lọc máu. Họ cũng là những người trực tiếp thực hiện kỹ thuật truyền máu, theo dõi tình trạng bệnh nhân và đảm bảo an toàn trong suốt quá trình lọc.

7. Các thách thức và hướng phát triển

Mặc dù Khoa Thận – Thận Nhân Tạo đã giúp cứu sống và cải thiện chất lượng cuộc sống của hàng trăm bệnh nhân, nhưng việc điều trị lọc máu vẫn còn đối mặt với nhiều thách thức, đặc biệt là vấn đề về chi phí điều trị lâu dài và sự thiếu hụt nguồn lực y tế.

Hiện nay, Khoa Thận – Thận Nhân Tạo cũng đang hướng tới việc áp dụng các công nghệ hiện đại hơn, như theo dõi sức khỏe từ xa, sử dụng máy móc và thiết bị thông minh, giúp nâng cao hiệu quả điều trị và giảm thiểu các rủi ro cho bệnh nhân.

Bên cạnh đó, khoa cũng chú trọng đến công tác tư vấn, giáo dục sức khỏe cho bệnh nhân và gia đình, giúp họ hiểu rõ về bệnh lý và chăm sóc sức khỏe lâu dài sau điều trị.

8. Kết luận

Khoa Thận – Thận Nhân Tạo đóng vai trò quan trọng trong việc chăm sóc và điều trị cho những bệnh nhân gặp phải các vấn đề về thận. Bằng sự nỗ lực của đội ngũ y bác sĩ và trang thiết bị hiện đại, khoa giúp bệnh nhân vượt qua giai đoạn khó khăn, kéo dài sự sống và nâng cao chất lượng cuộc sống. Hy vọng rằng trong tương lai, với sự phát triển của y học, khoa sẽ có thêm nhiều phương pháp điều trị tiên tiến, mang lại hy vọng cho bệnh nhân suy thận và các bệnh lý liên quan đến thận.

Người viết: Đỗ Mạnh Phương Nhi¹, Trần Văn Tiến,  Khoa Thận – Thận Nhân Tạo, Bệnh Viện Phục Hồi Chức Năng – Điều Trị Bệnh Nghề Nghiệp