35 năm kể từ khi thành lập chương trình Quốc gia phòng, chống HIV/AIDS (1990), Việt Nam đã đi qua một chặng đường dài gai góc để đưa một đại dịch nguy hiểm vào tầm kiểm soát.

Năm 2025, Ngành Y tế Việt Nam đánh dấu cột mốc 35 năm kiên trì, bền bỉ trong cuộc chiến phòng, chống HIV/AIDS. Hưởng ứng Tháng Hành động Quốc gia năm nay với chủ đề "Đoàn kết là sức mạnh – Chung tay chấm dứt dịch bệnh AIDS", chúng ta cùng nhìn lại hành trình nỗ lực trong giai đoạn nước rút hướng tới mục tiêu chấm dứt dịch bệnh vào năm 2030.

Hơn ba thập kỷ qua, công tác phòng chống HIV/AIDS tại Việt Nam đã có những bước tiến dài mang tính lịch sử. Từ những ngày đầu đối mặt với đại dịch trong sự thiếu thốn vật tư và tâm lý hoang mang; đến nay, Việt Nam đã xây dựng được một hệ thống phòng chống vững vàng và hiệu quả, được cộng đồng quốc tế ghi nhận.

Chúng ta đã triển khai đồng bộ nhiều chiến lược quan trọng: từ mở rộng dịch vụ xét nghiệm, cung cấp điều trị ARV, điều trị thay thế nghiện các chất dạng thuốc phiện (Methadone) đến phổ cập điều trị dự phòng trước phơi nhiễm (PrEP). Dù đạt được nhiều kết quả tích cực, dịch HIV/AIDS vẫn diễn biến phức tạp và tiềm ẩn nhiều nguy cơ khó lường. Xu hướng lây nhiễm hiện nay đang có sự dịch chuyển rõ rệt. Nếu như trước đây, lây nhiễm chủ yếu qua đường máu, thì hiện nay lây truyền qua đường tình dục đang chiếm tỷ lệ lớn. Đáng lo ngại hơn, sự trẻ hóa của người nhiễm mới và gia tăng tỷ lệ lây nhiễm trong các nhóm nam quan hệ tình dục đồng giới và người chuyển giới đặt ra những thách thức không nhỏ cho công tác y tế dự phòng và điều trị.

Bên cạnh đó, các hành vi nguy cơ mới liên quan đến việc sử dụng các chất kích thích, ma túy tổng hợp hay các hình thức kết nối qua không gian mạng đang tạo ra rào cản mới trong việc tiếp cận và kiểm soát nguồn lây.

Hướng tới mục tiêu chấm dứt dịch AIDS vào năm 2030, chúng ta đang đối mặt với thách thức về sự suy giảm nguồn lực tài trợ quốc tế. Điều này đòi hỏi Ngành Y tế phải đẩy nhanh tiến trình tự chủ, tối ưu hóa nguồn bảo hiểm y tế và huy động nguồn lực nội tại.

Trong bối cảnh đó, vai trò của mỗi cán bộ, nhân viên y tế tại bệnh viện càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết:

Nâng cao chất lượng chuyên môn: Đảm bảo quy trình tư vấn, xét nghiệm và điều trị tuân thủ nghiêm ngặt các phác đồ, đặc biệt là việc tiếp cận sớm các dịch vụ PrEP và ARV.

Xóa bỏ rào cản tâm lý: Sự kỳ thị và phân biệt đối xử dù ở cộng đồng hay trong môi trường y tế vẫn là rào cản lớn nhất khiến người có nguy cơ ngại tiếp cận dịch vụ. Nhân viên y tế cần là những người tiên phong thực hiện thái độ không kỳ thị, tôn trọng và bảo mật thông tin cho người bệnh.

Đẩy mạnh truyền thông: Tích cực tư vấn, giáo dục sức khỏe cho bệnh nhân và người nhà về các biện pháp dự phòng, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xét nghiệm sớm và tuân thủ điều trị.

Chủ đề "Đoàn kết là sức mạnh" không chỉ là khẩu hiệu mà là lời nhắc nhở về giá trị cốt lõi. Để không ai bị bỏ lại phía sau, cần sự phối hợp chặt chẽ, đồng cảm với người bệnh và chung tay của cả cộng đồng.

Kỷ niệm 35 năm hành trình ứng phó với HIV/AIDS là dịp để chúng ta cùng củng cố niềm tin và quyết tâm. Với trách nhiệm của người thầy thuốc, mỗi cán bộ nhân viên y tế tiếp tục là một pháo đài vững chắc, góp phần cùng cả nước hiện thực hóa mục tiêu chấm dứt dịch bệnh AIDS, mang lại cuộc sống khỏe mạnh, an toàn cho cộng đồng.

(Nguồn tham khảo: Tiengchuong.chinhphu.vn, bài “35 năm kiên trì ứng phó HIV/AIDS và quyết tâm chấm dứt dịch AIDS vào năm 2030”, đăng ngày 25/11/2025.)

Ban truyền thông Bệnh viện